İsa Mahvi Efendi – Özkan AKAR

1637 yılında Bolu’nun Gerede kazasına bağlı Sarıkadılar köyünde doğdu. Îsâ Efendi ilim ve edebiyatla uğraşan bir aileye mensup olup babası Anadolu kadılarından Sukûkî Ali Efendi, dedesi zamanının büyük âlimlerinden Hasan Efendi’dir. Oğlu Muhammed Sâlih Efendidir.

Tasavvuf cenab-ı Allah’ı tamamen tanıyabilme, kendini Allah’ın yoluna adama sanatıdır. Günlük hayatta Allah’tan uzaklaştıran tüm meşkalelerden uzak durmak ve kendini tamamen Allah’a adama sanatına Tasavvuf denilmektedir. Tasavvuf dünyevi meselelerinden ayrılıp uhrevi hayata kendisini adamış kişilerdir.

İlk eğitimini dedesi Hasan Efendi’den aldıktan sonra İstanbul’a gitti. İstanbul’da Bülbülcüzâde diye tanınan, Fâtih ve Ayasofya camilerinin kürsü şeyhi Halvetî şeyhlerinden Karamanlı Abdülkerim Fethî Efendi’den tasavvufla ilgili dersler alırken sarf, nahiv, belâgat ve mantık gibi derslere de devam etti. Halvetiyye’nin Şemsiyye koluna mensup olan hocasına intisap etti ve ondan inâbe alarak ders halkasına katılan tasavvuf tâliplerine ve öğrencilere ders vermeye başladı. Yine hocasından aldığı icâzetle camilerde irşad faaliyetinde bulundu. 1665 yılı başında Orta Cami vâizi olarak ilk resmî görevine başladı. 1684 yılında tayin edildiği Fatih semtindeki Tercüman Yûnus Camii ve Zâviyesi’nde on beş yıl kadar süren vâizlik ve irşad görevinden sonra aynı göreve Sultan Selim Camii’nde 1693-94 ve kısa bir müddet Fâtih ve Beyazıt camilerinde devam etti (Tezkiretü’ş-Şu‘arâ, s. 617). Nihayet 1711 yılının sonunda Süleymaniye Camii kürsü şeyhliğine tayin edildi ve ömrünün sonuna kadar bu görevde kaldı. Îsâ Efendi, bu görevi yürütürken ilerlemiş yaşına rağmen hac vazifesini de yerine getirdi. İstanbul’a dönüş yolunda Şam’da 22 Ramazan 21 Eylül 1715 tarihinde vefat etti ve Muhyiddin İbnü’l-Arabî Türbesi’ne defnedildi. Bursalı Mehmed Tâhir onun mukaddes bir yolculuk esnasındaki ölümünü, “Îsâ öldü fakat sevgisi ölmedi” sözünün sırrına mazhar olması şeklinde ifade eder.