COĞRAFİ İŞARETLER

Fotoğraf:Türk Patent Enstitüsü

1  |  1

Coğrafi İşaretler temasının da yer aldığı ‘Taşköprü Sarımsağıyla Dünyaya Açılıyor’ başlıklı köşe yazısını okuduktan sonra coğrafi işaretler konusuna kulak kesildim. Kısaca ele almaya çalışalım. En baştan belirtelim ki, yerel boyutta bu işareti taşıyan ürünlerimizi ortaya çıkarmaya ve de geliştirmeye çalışmak anlamlı bir çaba olacaktır.
Söz konusu köşe yazısında, yazar Müge Akgün çok değerli bir ürünümüz olan sarımsağın dünya çapında en kalitelisini üreten Taşköprü örneğinden yola çıkarak, iki kavramı da ön plana taşıyor. Coğrafi işaretler ve de iyi tarım uygulamaları…. Burada bir parantez açacağım Radikal internet gazetesinde yazan Müge Akgün gastronomi alanında da önemli yazılar yazıyor.
Coğrafi İşaretler, ürünlerin nitelikleri, bilinirliği ile bir yöre, bölge ya da ülkeye ait olduğunu tescilleyen işaretler. Türk Patent Enstitüsü’nün tescili, ürünün esas nitelik veya özelliklerinin bu alana, bölgeye özgü olduğunu, buradaki doğal ya da beşeri unsurlardan kaynaklandığını ifade ediyor. Bu tescillendirme çalışması yaklaşık 20 yıldır yapılıyor. 179 tescilli ürün var ki bunların büyük kısmının ününü biliyoruz. Adana Kebabı, Aydın İnciri, Bartın işi Tel Kırma, Çanakkale El Halısı,Edirne Beyaz Peyniri, Mardin Taşı, Maraş Tarhanası, Zile Pekmezi gibi. Bir de başvuru aşamasındaki 203 tane Türkiyemizin tüm yörelerinden değerli ürünler söz konusu. Bolu’dan her iki listede de ürün yok. Bir yerel haberde Bolu çikolotası ile ilgili 2011 de yayımlanmış tescil başvurusu ile ilgili haberler var ancak sonucu TPE’nün sayfasında göremedim. Bu arada 19-22 Eylül’de Antalya’da Yöresel ve Geleneksel Ürünler Fuarı düzenleniyor. Bu Fuar marjininde bir de ‘Dünden Bugüne Türkiye’de Coğrafi İşaretler’ başlıklı bir panel düzenlenecekmiş. Şu günlerde biraz fazla konuşulacak yerel bir konu olacağı açık. Sadece güncel gelişmelere göre değil yerel ürünlerin değerini arttıracak, standartları güçlendirerek hem ülkemizdeki tüketiciye daha güvenilir ürünleri ulaşması, hem üreticinin daha çok feyzalmasını sağlayacak üretim, kalite, yerellik ve de gelir artışını sağlayacak bu çalışmaların devamlı gözetlenmesi hepimizin iyiliğine. Türk Patent Enstitüsü’nün sayfasında coğrafi işaretler başlığında detaylar var.
İyi Tarım uygulamaları da hem kaliteli ve verimli tarımsal üretim hem de güvenli gıda tüketimi açısından önemli. Ürünün yetiştirilmesi aşamasında ürün ve de toprağın sağlık açısından risk faktörlerinden arındırılması ve güvenilir olarak pazarlanabilmesi konusunda sertifikalandırma süreci. Bazı gıda market zincirleri de iyi tarım uygulamaları sertifikasına sahip ürün tercihleri yapıyor. Bugün ticari anlamda da bu sertifikaya önem verildiği için tüketici açısından da rekabet edebilirliğin artması sağlanıyor. Ulusal medyada konu ile illgili haberlere sıkça rastlanıyor. Gıda ve Tarım Hayvancılık Bakanlığı’nın internet sitesinde de bilgiler var.
Biz Taşköprüden başladık, yine yazının sonunda Mengen’e gelelim. Bizim Türkiye’ye ve de Dünyaya açılan kapımız aşçılıktır, bu bize yeter, deyip konuyu kestirmeyelim. Yerel ürünlerin geliştirilmesi, standartlara kavuşturulması, coğrafi işaret ve de iyi tarım uygulamalları gibi hem milli hem de uluslar arası karşılığı olan sertifika çalışmalarının ilgisini kesbedecek ürün çalışmaları yapmaya çalışalım. Bizim aklımıza örneğin mantar geldi. Doğal yetişme alanı çok uygun. Zaten şu aralar Kanlıca mantarları köşe başlarını almaya başlamıştır. Sadece bu mantar değil, piyasa değeri yüksek olan mantarların yaygınlaştırılması açısından da Mengen’de proje yapıldığına yönelik haberler vardı. Bu konu genişletilebilir. Bir de şunu ekleyeyim, mantar konusunda bilgilendirme şeklinde turizm bile oluşabilir. İstanbul’da Belgrad ormanlarında mantar toplama için doğa yürüyüşleri düzenleniyor. Ancak bu çalışma konu hakkında uzmanlar eşliğinde yapılıyor. Tabii mantar söz konusu olunca sadece bilgi sahibi olarak yapılması gereken sağlık açısından hassas bir konu.
Bildiğim kadarıyla Pazarköy’de Mengen peynirinin standartlaştırılmasının sağlanması konusunda çalışmalar yapıldı. Mengen peyniri önemli bir ürün. Bu çalışmaların devamı ve de sonuca ulaşması sağlanabilir. Daha başka geleneksel ürünlerimiz de var. Bunların üretimde kalitelerinin geliştirilmesi ve standartlarının oluşması, tescillenmesi önemli artı değer sağlar.