DODURGA YAYLA ŞENLİKLERİ-Tahsin AKDUMAN

Bu sene de 7.7.2011 tarihinde Pazar günü geleneksel hale gelen Dodurga yaylası mevlidi ve bayramının altıncısı yapılmıştır.

Kendi yörem olduğu için şimdiye kadar hepsine katıldım. Öncelikle Dodurga köyü Muhtar ve dernek yöneticileri ile Dodurgalıları Bolu’da hiçbir yaylada eşi bulunmayan bu etkinlik için kutluyorum. Öğleden önce ki mevlidi gerçekleştiren civardaki Kozlu köyü, Fasıl köyü ve dodorga Mahallesi hocalarına ve öğleden sonra da güzel bir konser sunan Turan Eker ve arkadaşlarına ve de sunucu Turgut Eker’e teşekkürler. Ayrıca Dodurga Muhtarı Ercan Canbaş ve Dodurga Kalkındırma Derneği Başkanı Tayyar Akduman’a ve tüm yardımcı komşularımıza ve destekçilere de teşekkürler.

Dodurga yaylası mevlidi ve bayramı ilk olarak 2008 de daha sonraları da Haziran ve temmuz ayarında gerçekleştirilmiştir.

Birbiri ile aynı bölgede yaşayan insanlar inanın ki birbirlerini ancak böyle etkinliklerde ancak görebiliyorlar. Ben de bir senedir karşılaşmadığım insanlarla dahi buralarda karşılaşabiliyorum. İnsanların birbirine olan sevgi, saygı ve kardeşliği buralarda gerçekleşip gelişiyor. Yayla sakini olarak ancak 3-5 hane kalıyor. Fakat Etkinlik günlerinde olağanüstü bir hareketlilik ve komşular arasında kaynaşma gerçekleşiyor.

Daha önceleri de yayınladığım Dodurga isimli yazılarımı da tekrar burada hatırlamak maksadı ile ekliyorum.

Dodurga yaylamızın suları yeterli ve yeşillikler içerisinde bir bölgededir. Çok sevdiğim halde son yıllarda Dodurga yaylasına senede ancak bir sefer gidebiliyorum. 2005 li yıllarda tekrar yaylaya dönüş sırasında mevcut evimizi yenilemiş ve erkek kardeşimle güzel bir ev yapmıştık. Yaylamıza da bu tarihten sonra su getirilmesi, yukarı açma çeşme yapımı, yaylanın iki deresinden geçen yeni yol açılması ve iyileştirilmesi, hayvan içmesuyu ve sulama göleti yapımı, mevlit alanı açılması gibi çalışmalarda büyük bir hevesle uğraşmıştım.

Dodurga, Bolu merkezde ovanın kuzey yamacında yerleşmiş bir köydür. Şehir merkezine 3 km uzaktadır.

Çevrede tarihi kalıntıya rastlanılmaktadır. Romalılardan kalma Hamam Kayası ve ilk yerleşim yerlerinden Halı Hisarı bulunur. Halı Hisarının Bolu’nun ilk yerleşim yeri olduğu söylenmektedir.

Anadolu’yu Türkleştiren 24 Oğuz boyundan birisinin adı da Dodurga’dır. Bu boyun anlamı ülke yönetmek, yasamak, mülk tutmak ve açları doyurmaktır.  Ayrıca Bolu’nun Mudurnu kazasında da Dodurga köyü vardır. Dodurga’nın, o kadar zarif değil fakat dayanıklılığı ve iyi koşucu atlara sahip oldukları tarihlerde yazmaktadır.

Köy; birbirine birleşik Şenbeyler(Şenbiler), Kirazlar ve Aşağı mahalleden meydana gelmektedir. Yaşayan kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre köye üç hane olarak yerleşildiği söylenilmektedir. Bu hanelerin halen devam eden nesilleri; Kuşoğlan, Kocaömerler, Sivribıçaklar(Sıyralar), NecipUstalar(Dömürler), Süleyman Çavuşlar, Koca Raşitler, Kara Haliller, Kemikler (Hacıgiller), Neşekiller, Zobarlar, Perşanlar, Tekkeliler, Kadirler, Eminler, Atiyeller (Mennoşlar), Gazeller, Cığdılar, Kozulular    olarak anılmaktadır. Daha sonra dışarıdan gelen ailelerle 1970 li yıllarda 28 hane olmuşlardır.

Köy halkı 1975-1980 Yıllarına kadar tamamen çiftçilik, hayvancılık ve ormancılık ile geçimini sağlamıştır. Bunların yanında daha sonraları geçimini başka kaynaklardan sağlamaya yönelmiştir. Tarım alanları küçük tarlalar haline gelmiştir. Halk uzun yıllardır kendi ihtiyacı olan tahıl, sebze ve meyve yetiştirmektedir. Daha büyük tarlalara 1975 li yıllarda patates ekilmiştir. Köyde hayvancılık gelişmiş sayılmaz. Çoğunlukla yerli cins yetiştirilmiştir. Birkaç hanede mantofon ve hostein inekler yetiştirilmektedir. 1976 yılına kadar tarım işleri öküz, at ve merkeplerle gerçekleştirilmiştir. Köye ilk traktör Hacığil, Dömürler ve Koca Raşitlerce 1976 yılında Zirai Donatım Kurumundan getirilmiştir. Daha önceleri buğday hasadı öküz veya atla en az bir ay süren harman yerinde düğen sürülerek gerçekleştirilmiştir. 1976 yılında köy halkınca ortaklaşa alınan patoz ile ve sırayla harman sürümü bir aile için bir günde gerçekleştirilmiştir. Köyün ortak malı olan patoz uzun yıllar 1985 e kadar hizmet vermiştir. Daha sonra dışarıdan gelen daha rahat ve otomatik biçerdöverlerle harman hasadı yapılmıştır. Şimdi, tarımsal ve orman hizmetlerinde yük taşımak için traktör kullanılmaktadır. Tarım ürünlerinden gelir temini için sadece patates ve buğday ekilmektedir.

Köyümüze son yıllarda yerleşen nüfusun çoğunluğunu teşkil eden halk işçilik, memurluk gibi mesleklerle geçimini temin etmektedir.

Köye ilk elektrik 1969 yılında, ilk şebekeli su 1975 yılında Fasıl ve Çömlekçiler Köyleri ile birlikte gurup olarak verilmiştir.

Sonraları Köyde nüfus ve hane sayısı hızla artmıştır.1970 yılından bu yana köye Kıbrıscık, Seben, Yığılca kazalarından, Tekke köyünden, Çorum ve değişik illerden göçün ardı arkası kesilmemiştir. Köyün il merkezine yakın olması, ucuz parselasyon köyün orman imkânlarından faydalanma, ev yapımında belediyenin izni ve denetimi gibi bir sorun olmadığından köyün sınırlarının imarsız genişlemesine ve hızlı nüfus artışına sebep olmuştur. Köyde ilk parselasyonu 1970 yılında Mustafa oğlu (1325 doğumlu) Hüseyin CANBAŞ (kazak) yapmış, daha sonra köylülerin parsellediği tarlalarla yapılan evlerle Köy bir ara 400 haneye çıkmıştır. Ancak 1980 li yıllarının sonunda köyün aşağı mahallesinde oluşan yeni hanelerine Sağlık mahallesi kurulmuştur.

Önceleri köyün çocukları komşu Sarıcalar köyüne okula gitmişlerdir. Dodurga Köyü İlkokulu 1969 yılında aşağı mahallede açılmıştır. Daha sonra 1984 yılında hayırsever Abdi SIN kardeşler tarafından Köyün kuzeyinde bulunan su deposunun yanına, Alan Tepesi denilen arsaya üç dershaneli bir okul yaptırılmıştır ve okula bu ailenin adı verilerek okulun adı Abdi Sın İlköğretim Okulu olmuştur. Daha sonra okula  yeni bir bina ile yeni derslikler eklenmiştir. Günümüzde Dodurga Abdi Sın İlköğretim Okulu civar köylerin çocukları taşınarak taşımalı eğitimde merkez olarak eğitim vermektedir. Halen okulumuzda 1 Müdür, 1 Anasınıfı Öğretmeni, 6 Sınıf Öğretmeni, 4 Branş Öğretmeni, 1 Sözleşmeli Hizmetli ve 250 civarında öğrenci ile eğitim öğretimine devam etmektedir.

Köyün kuzeyinden tarım yapılan arazilerden otoban geçişi için 1990 yılında ilk ölçümleri yapılmıştır. Bundan sonraki yıllarda ölçümler devam etmiş ve bu ölçümler sonucunda; Hüseyin CANBAŞ, Rasim KOÇAK, Ali TEKE, İbrahim ÇELİKBAŞ, Rafet EKER, İsmail EKER ve Rıfat YAĞLIOĞLU’nun arazilerinden otoban yolunun geçtiği tespit edilmiştir. Bu arazilerin m2 si 28.000 TL. üzerinden tespit edilerek arazi sahiplerine paraları ödenerek Otoban yol yapım çalışmalarına başlanmış ve üç gidiş-geliş ve arıza şeridi olmak üzere sekiz şerit yapılmıştır.  Otobanın çevresi ağ tellerle kapatılarak köyün kuzey bağlantısı kısıtlanmıştır. Otobanın altından belirli köy hizalarına alt geçitler yapılarak 1994’ün Aralık ayında ulaşıma açılmıştır.

Her Türk boyunda olduğu gibi göçer hayatı halen devam etmektedir. Köyün 7-8 km kuzeyinde bulunan atalardan kalma yaylaya her sene çıkma devam etmiştir. Her yıl Hıdrellezde köyün yerlileri yaylaya göçerler. 60 ve 70 li yıllarda yaylaya yaklaşık 20 hane civarında aile hayvanları ile göçerdi. Yaylalarda, yayla evlerinin yanında bir dönümlük bostan yapılması ve bu bostana fasulye, patates, kabak, soğan vs ekilirdi. Her ailenin ayrıca aşağı açma denilen yerde birer dönümlük yayla tarlaları daha bulunurdu. Aşağı açma tarlaları ekimi günümüzde terk edilmiştir. Aynı zamanda Orman idaresinin müsaade ettiği zamanda her aile 1-2 km kuzeydeki ormandan kışlık odununu temin ederdi. Yapılan odunlar patika yollardan eşeklere sarılarak yaylaya taşınır ve evlerin yakınında istiflenirdi. Daha sonra da her ailenin eşekleri büyük guruplar ile bu odunları köye taşırlardı. 1990 lı yıllarda traktörlerin gelmesi ile odun temini karadere denilen arka dağdan 1-2 traktör yükü olarak temin edilmeye başlanmıştır. Halen bazı aileler odunlarını bu yolla temin etmektedirler. Yaylaya göçenler sonbaharda geri dönerlerdi. 1980 li yıllara kadar hareketli olan yaylacılık daha sonra terkedilmiş,  yayla evi sayısı da azalmıştır. Yaylaya ancak 1-2 aile göçebilmektedir. Son yıllarda yeni yapılaşma ile yayladaki ev sayısı 10 civarına çıkmıştır. Yayla yolları dozerle ilk olarak 1974 yılında yapılmıştır. Daha sonra 1997 yılında kocadere ve şimşir deresi güzergâhından yaylaya çıkılan yollar Köy Hizmetleri Dozeri ile açılmıştır. Yayla yolları aynı senelerde stabilize bakımı yapılmıştır. Yayla giriş yolunun çamurlu olması, yaylada düzgün bir çayırın olmaması sebebi ile Köy Hizmetlerince 2003 yılında çalılık şeklinde bir yer olan yukarı açmadaki 8- 10 dönümlük alanın üst tarafına küçük bir Hayvan İçme Suyu (HİS) göleti yapılmış, göletin güneyi de kısmen temizlenip tesviye edilerek bayram yeri olarak hazırlanmıştır. 2009 yılı Mayıs ayında ise Muhtarlığın ve Köy Derneğinin çabaları, Bolu Özel İdare ve Bolu Belediyesinin katkıları ile Bayram yeri dikenli telle çevrilmiş, bayan ve erkek tuvaletleri yapılmış, mutfak ve platform inşa edilerek bayrama hazırlanmıştır. Bayram yeri alanına çim ekilerek yeşillendirilmiştir.

Dodurga Köyü, 2008 yılında yapılan mahalli seçimlerde Bolu Belediyesine mahalle olarak bağlanmıştır.

Buradan bazı tavsiyelerim de olacak; yaylalarımıza ucube inşaatlar yapmayalım. Çayırların etrafını çevirip özel alanlar yaratmayalım. Herkes kafasına göre yaylaya derme çatma bir şey yapmasın. Güzelliklerden hem hayvanlar hem insanlar özgürce faydalansın.

Bu seneki Dodurga yayla etkinliğine katılan tüm dostlarımıza selamlarımla….Dodurga Köyünde doğup büyüyen bir insan olarak, tüm Dodurgalılara saygılarımla…

Uzun bir yazı oldu ama, kayıtlarda kalması için faydalı olduğu kanaatindeyim.

Seneye yine inşallah görüşmek üzere…

Sonsuz selam ve sevgilerimle, haftaya kadar hoşça kalınız.